Czy euro ma szanse stać się wiodącą światową walutą?

Autorami ekspertyzy są: prof. dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse oraz dr hab. Piotr Koryś.

Celem ekspertyzy jest zbadanie międzynarodowej roli europejskiej waluty jako potencjalnego instrumentu budowy autonomii strategicznej UE. Chodzi więc o zbadanie oddziaływania reżimu monetarnego w Europie na budowanie pozycji geopolitycznej UE w regionie oraz w skali światowej. W ekspertyzie przeanalizowano dotychczasową rolę międzynarodową euro, a także najważniejsze reformy wprowadzone pod wpływem kryzysu w strefie euro po roku 2010 oraz po kryzysie pandemicznym. W szczególności zbadano wpływ funduszu odbudowy, czyli instrumentu Next Generation EU, a także tzw. save assets, czyli aktywów będących w założeniu bezpiecznymi dla inwestorów.

Autorzy raportu diagnozują problemy dzisiejszej strefy euro. Relatywnie niski wzrost gospodarczy, wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej i ekspansja gospodarcza Chin skutkują malejącą rolą geopolityczną UE.  Na strefie euro ciążą również sprzeczne interesy należących do niej państw.  Kraje południa Europy tracą na unii gospodarczej i walutowej na rzecz bogatych krajów eksportujących, głównie Niemiec. Unia walutowa wydaje się być niestabilna i krucha wobec potencjalnych przyszłych kryzysów.

Unia podejmuje próby rozwoju międzynarodowego znaczenia euro. Eksperci Instytutu Sobieskiego tłumaczą w raporcie, dlaczego programy takie jak Next Generation EU i czy dążenie do cyfryzacji wspólnej waluty nie przyniosą znacznej poprawy sytuacji. Poważne problemy pozostają nierozwiązane, dlatego mało prawdopodobne jest, aby europejska waluta stała się równorzędnym partnerem dla dolara. 

W interesie Polski leży stabilność i trwałość euro jako waluty regionalnej. Rezygnacja ze złotego zmniejszyłaby nasze dostosowanie w sytuacjach np. kryzysu pandemicznego. Autorzy raportu podkreślają, że wzrost globalnego znaczenia euro, o ile w przyszłości nastąpi, największe korzyści przyniesie niewielkiej liczbie najważniejszych europejskich centrów finansowym, a może niekorzystnie wpłynąć na sytuację europejskich eksporterów (w tym w szczególności tych, którzy wytwarzają produkty nie znajdujące się w końcowych ogniwach łańcuchów produkcji).

Zapraszamy do pobrania ekspertyzy poniżej w pliku PDF.